Trong lĩnh vực nha khoa hiện đại, cấy ghép implant đã trở thành phương pháp phục hình răng được ưa chuộng nhất nhờ khả năng phục hồi gần như hoàn hảo cả về chức năng và thẩm mỹ. Tuy nhiên, phương pháp cấy ghép implant truyền thống thường đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài, gây ra nhiều bất tiện cho bệnh nhân. Chính vì vậy, cấy ghép implant tức thì (Immediate Implant Placement) đã ra đời và nhanh chóng trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ trong nha khoa hiện đại.
Cấy ghép Implant tức thì là gì?
Cấy ghép implant tức thì là kỹ thuật đặt implant vào ổ răng ngay sau khi nhổ răng, trong cùng một buổi phẫu thuật. Phân loại implant theo thời điểm sau nhổ răng được đề xuất đầu tiên bởi Hämmerle, Araújo, Simion trong một bài báo công bố năm 2004 sau Hội nghị đồng thuận của tổ chức ITI (International Team for Implantology) và sau đó được giáo sư Buser 2008 phân loại cụ thể về các mốc thời điểm có thể cấy implant:
Loại 1 (đặt implant tức thì): Đặt implant ngay tại buổi nhổ răng
Loại 2 (đặt implant sớm, giai đoạn lành thương mô mềm): Đặt implant sau 4-8 tuần, khi mô mềm đã lành.
Loại 3 (đặt implant sớm, giai đoạn lành thương môt phần mô cứng): Đặt implant sau 12-16 tuần, khi xương đã đạt được một phần lành thương.
Loại 4 (đặt implant muộn): Đặt implant sau 6 tháng trở lên, khi xương đã lành hoàn toàn.
Ưu điểm và lợi ích
Theo tổng quan hệ thống của Chen và Buser (2014), tỷ lệ sống sót (survival rate) của implant tức thì dao động từ 96.2% đến 100% sau 2 năm. Cosyn và cộng sự (2013) theo dõi trong 5 năm cho thấy tỷ lệ thành công lâm sàng đạt 95.6% và thẩm mỹ đạt mức xuất sắc trong 80% trường hợp. Các nghiên cứu này đã cung cấp cho chúng ta các bằng chứng khoa học quan trọng về hiệu quả của implant tức thì trong việc duy trì thẩm mỹ vùng mô mềm.
Bảo tồn xương ổ răng tối ưu
Sau khi nhổ răng, quá trình tiêu xương diễn ra không thể tránh khỏi, đặc biệt là thành ngoài ổ răng (buccal wall) do đặc điểm giải phẫu mỏng hơn. Nghiên cứu của Araújo và Lindhe (2005) chỉ ra rằng sau 8 tuần nhổ răng, thành ngoài có thể mất đến 56% thể tích, sự giảm chiều cao đi kèm với cả tình trạng mất xương "theo chiều ngang" do các hủy cốt bào có trong các lỗ hổng trên bề mặt của cả thành xương bản trong và ngoài. Implant tức thì giúp:
Kích thích duy trì xương qua tải trọng cơ học
Giảm tỷ lệ tiêu xương lên đến 25-30% so với phương pháp truyền thống
Bảo tồn thể tích sống hàm nguyên vẹn hơn
Tối ưu hóa quá trình tích hợp xương
Tận dụng khả năng lành thương mạnh mẽ của cơ thể trong giai đoạn sớm sau nhổ răng
Các yếu tố tăng trưởng tự nhiên được giải phóng sau nhổ răng giúp tăng cường quá trình tích hợp xương
Cải thiện chất lượng mối liên kết xương-implant (bone-implant contact)
Rút ngắn đáng kể thời gian điều trị
Giảm từ 6-9 tháng xuống còn 3-4 tháng cho toàn bộ quá trình
Giảm số lần phẫu thuật từ 2-3 lần xuống còn 1 lần
Giảm số lần gây tê/gây mê, giảm stress cho bệnh nhân
Hiệu quả phục hồi chức năng nhanh chóng
Khả năng phục hồi chức năng ăn nhai sớm hơn
Với tải trọng tức thì, bệnh nhân có thể có răng tạm thời ngay sau phẫu thuật
Giảm thời gian không có răng, cải thiện chất lượng sống
Ưu điểm về mặt thẩm mỹ
Tarnow và cộng sự đã chỉ ra những ưu điểm vượt trội về mặt thẩm mỹ của kỹ thuật implant tức thì, bao gồm:
Bảo tồn đường viền lợi tối ưu hơn - họ ghi nhận sự thay đổi rất nhỏ về đường viền nướu (dưới 0.5mm) sau thời gian dài theo dõi
Duy trì được kiến trúc mô mềm 3 chiều - đặc biệt quan trọng ở vùng thẩm mỹ (răng cửa và răng nanh)
Giảm đáng kể tình trạng mất xương theo chiều ngang so với phương pháp truyền thống
Duy trì nhú lợi (papilla) giữa các răng, tránh tạo "tam giác đen"
Khả năng dự đoán kết quả thẩm mỹ tốt hơn khi kết hợp với ghép xương đồng thời
Cải thiện tâm lý bệnh nhân
Giảm lo âu khi không phải trải qua nhiều lần phẫu thuật
Hạn chế thời gian không có răng, giúp bệnh nhân tự tin hơn trong giao tiếp
Tăng mức độ hài lòng của bệnh nhân với kết quả điều trị
Hiệu quả kinh tế
Giảm tổng chi phí điều trị khi tính cả chi phí trực tiếp và gián tiếp
Giảm số ngày nghỉ làm để điều trị
Giảm chi phí cho các thủ thuật bổ sung (như ghép xương phức tạp) trong tương lai
Những trường hợp nào phù hợp với Implant tức thì?
Implant tức thì là phương pháp cấy ghép trụ implant ngay sau khi nhổ răng, giúp rút ngắn thời gian điều trị và bảo tồn xương cùng mô lợi tốt hơn. Dưới đây là những trường hợp thích hợp cho cấy ghép implant tức thì.
1. Điều kiện xương và mô mềm (lợi) lý tưởng
Bạn có thể là ứng viên tốt cho implant tức thì nếu xương hàm của bạn còn nguyên vẹn và khỏe mạnh. Đặc biệt, thành xương phía ngoài (phần xương mỏng dưới môi hoặc má) cần còn nguyên vẹn và đủ dày. Bác sĩ sẽ kiểm tra để đảm bảo chiều cao xương của bạn đạt tối thiểu 10mm và chiều rộng khoảng 6mm, giúp đặt implant vững chắc. Lợi dày và khỏe mạnh cũng là yếu tố quan trọng, có ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sức khỏe răng miệng lâu dài.
2. Răng cần nhổ trong tình trạng thích hợp
Implant tức thì phù hợp nhất cho những trường hợp như răng bị gãy do chấn thương, răng sâu quá nặng không thể điều trị hoặc răng bị tiêu ngót chân răng. Nếu bạn có viêm nha chu hoạt động hoặc nhiễm trùng quanh chóp răng, bác sĩ thường sẽ khuyên bạn chờ cho đến khi điều trị khỏi nhiễm trùng trước khi cấy ghép. Nhóm răng phía trước (vùng răng thẩm mỹ) bị gãy là những trường hợp lý tưởng cho implant tức thì vì vùng này có yêu cầu thẩm mỹ cao, và việc duy trì đường viền lợi đẹp là rất quan trọng.
3. Sức khỏe tổng thể tốt
Sức khỏe toàn thân đóng vai trò quan trọng trong thành công của implant tức thì. Bạn nên khỏe mạnh, không mắc các bệnh ảnh hưởng đến khả năng lành thương như đái tháo đường không kiểm soát, bệnh về máu, hoặc suy giảm miễn dịch.
Không hút thuốc hoặc hút ít (dưới 5 điếu mỗi ngày) cũng là yếu tố quan trọng. Hút thuốc làm giảm lưu lượng máu đến lợi và xương, ảnh hưởng đến quá trình lành thương và tích hợp của implant với xương.
4. Khớp cắn ổn định và không nghiến răng
Nếu bạn có khớp cắn ổn định và không bị nghiến răng (bruxism) nặng, cơ hội thành công với implant tức thì sẽ cao hơn. Nghiến răng tạo lực quá mức lên implant, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi implant chưa tích hợp hoàn toàn với xương, có thể dẫn đến thất bại.
5. Hiểu rõ quy trình và có kỳ vọng thực tế
Implant tức thì là quy trình phức tạp đòi hỏi bạn hiểu rõ các bước điều trị, thời gian phục hồi, và kết quả có thể đạt được. Mặc dù phương pháp này giúp rút ngắn thời gian điều trị, nhưng vẫn cần thời gian để implant tích hợp với xương (3-6 tháng) trước khi có thể gắn răng sứ cuối cùng.
Bạn cũng cần hiểu rằng không phải mọi trường hợp đều đạt kết quả hoàn hảo, và đôi khi có thể cần các thủ thuật bổ sung để đạt được kết quả tối ưu.
Cấy ghép implant tức thì đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành một lựa chọn điều trị chuẩn với nhiều ưu điểm vượt trội về mặt sinh học, thời gian, thẩm mỹ cho bệnh nhân. Phương pháp này không chỉ đáp ứng nhu cầu điều trị hiệu quả mà còn phản ánh xu hướng phát triển của nha khoa hiện đại: Ít xâm lấn, hiệu quả cao và tập trung vào trải nghiệm bệnh nhân.
Mặc dù có nhiều ưu điểm, implant tức thì không phải là lựa chọn phù hợp cho mọi trường hợp. Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên:
Đánh giá toàn diện về giải phẫu dựa trên lâm sàng và X quang
Kỹ năng và kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật
Cơ sở vật chất và phương tiện cũng như công nghệ
Yêu cầu và kỳ vọng của bệnh nhân
-----------------------------------
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi quyết định phương pháp điều trị, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt được đào tạo về Implant nha khoa để được thăm khám và tư vấn trực tiếp. Hotline Khoa Răng hàm mặt - Bệnh viện Bạch Mai: 086.958.7708